Schade door een weggelopen huisdier op de openbare weg: DAS aansprakelijkheid

Simon Netten

Verzekeringsspecialist & Juridisch Adviseur

Een hond rent plotseling de straat op en veroorzaakt een aanrijding. Jij staat machteloos toe te kijken. Wat nu? In Nederland regelt de wet wie aansprakelijk is voor schade door je huisdier. Dit artikel legt helder uit hoe risicoaansprakelijkheid werkt, wat DAS en andere verzekeraars hierover zeggen, en hoe je schade kunt verhalen.

Jouw verantwoordelijkheid als huisdierbezitter

Als bezitter van een huisdier ben je verantwoordelijk voor wat je dier op de openbare weg uitspookt.

Je hoeft geen schuld te hebben aan het incident. De wet kijkt naar wie het dier in de macht heeft.

Jij bent dan aansprakelijk voor de schade die je dier veroorzaakt. Denk aan schade aan een auto, een fiets of letsel aan een voetganger. Deze verantwoordelijkheid is wettelijk vastgelegd in artikel 6:179 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Dit heet risicoaansprakelijkheid. Het betekent dat je niet hoeft te bewijzen dat je nalatig bent geweest.

Het enige dat telt is dat jouw dier de schade heeft veroorzaakt terwijl jij het onder controle had.

Een voorbeeld: je loopt met je hond en hij trekt zich los. Hij rent de weg op en botst tegen een auto. Jij bent aansprakelijk, ook al had je de hond normaal vast.

De schade aan de auto moet worden vergoed. Je hoeft niet te wachten tot een rechter dit uitspreekt; een verzekeraar zal dit direct oppakken.

Wettelijke aansprakelijkheid bij schade veroorzaakt door huisdieren

De kern van de wet is simpel: wie een dier in de macht heeft, is aansprakelijk voor schade door dat dier.

Dit geldt voor alle huisdieren, niet alleen honden. Katten, konijnen en zelfs exotische dieren vallen hieronder. De schade moet zijn ontstaan door de eigen energie van het dier. Denk aan bijten, springen of schoppen.

De wet onderscheidt twee situaties. Eerst: schade door eigen energie van het dier.

Dit valt onder risicoaansprakelijkheid. Tweed: schade door iets anders, bijvoorbeeld een ziekte of een ongeluk waarbij het dier niet actief was.

Dan geldt de risicoaansprakelijkheid niet. Je moet dan kijken of er sprake is van een onrechtmatige daad of schuld. De gevolgen van schade door een hondenbeet kunnen ernstig zijn.

Open wonden, littekens, spier- pees- of botbeschadiging en psychisch letsel zijn mogelijk. ACE Letselschade (2025) noemt deze risico’s.

Bij ernstig letsel is het verstandig om aangifte te doen bij de politie. Dit ondersteunt je schadeverhaal en eventuele maatregelen. Bij DAS en andere verzekeraars is de dekking voor huisdierschade helder.

De meeste schade is gedekt via de Aansprakelijkheidsverzekering voor Particulieren (AVP). Alleen opzettelijke schade is uitgesloten.

Een hond die op bevel bijt, valt dus buiten de dekking.

Verschil tussen eigenaar en bezitter

Veel mensen denken dat de eigenaar van een dier automatisch aansprakelijk is.

Dat klopt niet altijd. De wet spreekt over de bezitter.

De bezitter is degene die het dier op dat moment onder controle heeft. Bijvoorbeeld een oppas, een uitlaatservice of een familielid dat de hond uitlaat. De eigenaar blijft wel eigenaar. Hij is verantwoordelijk voor de aanschaf en verzorging.

Maar als de hond bij een oppas is en schade veroorzaakt, is de oppas (de bezitter) aansprakelijk.

Dit is een belangrijk verschil. Het betekent dat je als eigenaar niet altijd direct hoeft op te draaien voor schade. DAS (2024) bevestigt dit: de bezitter is aansprakelijk, niet per se de eigenaar.

WA.nl (2024) geeft hetzelfde beeld. In de praktijk zal een verzekeraar kijken wie op het moment van het incident de feitelijke zorg had. Die persoon is dan de aansprakelijke partij.

Aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren

De AVP is je belangrijkste hulpmiddel bij schade door huisdieren. De premie is laag, vaak tussen de €4 en €10 per maand.

De dekking is breed: schade aan spullen van anderen en letselschade. Bij DAS en ARAG is de dekking voor huisdierschade standaard opgenomen in de polisvoorwaarden, net als bij aansprakelijkheid voor schade door vallende takken.

De AVP dekt schade door huisdieren, tenzij je dier opzettelijk schade veroorzaakt. Bijvoorbeeld als je een hond commando’s geeft om te bijten. Dan valt het buiten de dekking.

Ook schade door noodweer kan uitgesloten zijn. Dit hangt af van de polisvoorwaarden van je verzekeraar.

Zonder AVP moet je de schade zelf betalen. Dat kan flink oplopen. Een kapotte auto kan duizenden euros kosten. Letselschade kan nog hoger zijn.

Een AVP voorkomt langdurige betalingen en juridische gevechten. DAS en ARAG bieden ook rechtsbijstandmodules aan voor juridische hulp bij geschillen.

Let op: AVP is niet wettelijk verplicht in Nederland. Toch is het verstandig om er een af te sluiten. De premie is laag en de dekking is breed. Zonder verzekering is een gerechtelijke procedure vaak nodig om schade te verhalen.

Actie van huisdier moet uit eigen energie voortkomen

De risicoaansprakelijkheid geldt alleen als de schade ontstaat door de eigen energie van het dier.

Denk aan bijten, springen of schoppen. Schade door een ziekte of een ongeluk waarbij het dier niet actief was, valt hier niet onder. Een voorbeeld: je hond rent weg en je struikelt over hem. Je breekt je been.

Dit is geen schade door eigen energie van de hond. Je bent zelf gevallen.

De risicoaansprakelijkheid geldt niet. Je moet dan kijken of er sprake is van een onrechtmatige daad of schuld.

De tenzij-clausule is hier belangrijk. Als de schade niet ontstond terwijl je het dier in de macht had, ben je niet aansprakelijk. Bij noodweer, bijvoorbeeld als je hond vlucht voor een gevaar, kan de aansprakelijkheid wegvallen.

Het belang van de tenzij-clausule

De tenzij-clausule is een uitzondering op de risicoaansprakelijkheid. Als de schade niet ontstond terwijl je het dier in de macht had, ben je niet aansprakelijk. Dit kan gebeuren bij noodweer of als het dier werd gestolen.

WA.nl (2024) benadrukt deze clausule. Bij ernstige incidenten is het verstandig om te bewijzen dat je geen controle had.

Bijvoorbeeld door getuigenverklaringen of camerabeelden. Dit kan helpen bij de afwikkeling met je verzekeraar.

DAS en ARAG hanteren dezelfde uitzonderingen. Als de schade opzettelijk is veroorzaakt, is er geen dekking. Dit geldt ook als je een hond commando’s geeft om te bijten. De verzekeraar zal de schade dan niet vergoeden.

Ook andere personen kunnen een fout begaan

Schade door een huisdier hoeft niet altijd door het dier zelf te zijn veroorzaakt. Soms maakt een andere persoon een fout.

Bijvoorbeeld een uitlaatservice die de hond loslaat op een drukke weg. Dan is die persoon aansprakelijk, niet jij als eigenaar.

Dit speelt bij bezitters zoals oppassen of dienstverleners. Zij hebben de feitelijke zorg op dat moment. Als zij nalatig zijn, zijn zij aansprakelijk.

Je kunt als eigenaar wel worden aangesproken, maar je kunt verwijzen naar de bezitter. Het is verstandig om na een incident contact- en verzekeringsgegevens van de bezitter te noteren. Meld de schade bij diens verzekeraar. Doe ook aangifte bij de politie bij ernstig letsel. Dit ondersteunt je schadeverhaal.

Dekking verzekering schade door huisdieren

De meeste AVP-polissen dekken schade door huisdieren, maar ook bij schade door een lekkend waterbed bij de onderburen bieden DAS en ARAG in hun modules rechtsbijstand en aansprakelijkheid vaak de nodige ondersteuning.

De premie is laag, vaak tussen de €4 en €10 per maand. De dekking kan oplopen tot €1.250.000 per schadegeval.

Er zijn uitzonderingen. Opzettelijke schade is niet gedekt. Ook schade door een vallende dakpan kan uitgesloten zijn. Controleer je polisvoorwaarden. Bij DAS kun je kiezen voor extra modules, zoals rechtsbijstand bij geschillen over huisdierschade.

De AVP is niet verplicht, maar wel verstandig. Zonder verzekering moet je de schade zelf betalen of een juridische procedure starten.

Praktische tips bij schade door een huisdier

• Sluit een AVP af: dekt meeste huisdierschade, lage premie, voorkomt langdurige betalingen.
• Noteer contact- en verzekeringsgegevens van de bezitter na een incident; meld schade bij diens verzekeraar.
• Doe aangifte bij politie bij ernstig letsel; ondersteunt schadeverhaal en mogelijke maatregelen.
• Let op: opzettelijk veroorzaken (bijten op bevel) is uitgesloten van AVP-dekking.
• Houd rekening met ‘eigen energie’-criterium: schade door ziekte of struikelen over dier valt niet onder risicoaansprakelijkheid.

Veelgemaakte fouten om te vermijden

• Verwarren eigen energie vs. commando: schade op bevel is geen risicoaansprakelijkheid, maar onrechtmatige daad (schuld).
• Denken dat eigenaar automatisch aansprakelijk is: bezitter (bijv. oppas) is aansprakelijk, niet per se de eigenaar.
• Aannemen dat AVP altijd dekt: opzettelijke schade is uitgesloten.
• Vergeten dat schuld niet vereist is bij risicoaansprakelijkheid: ook geen schuld kan leiden tot aansprakelijkheid.
• Negeren tenzij-clausule: bij noodweer kan aansprakelijkheid wegvalen.

Dit kan lang duren en veel geld kosten. Een AVP voorkomt dit. Met deze kennis ben je beter voorbereid op schade door je huisdier.

Een AVP afsluiten bij DAS, ARAG of een andere verzekeraar is een slimme stap. Zo voorkom je onverwachte kosten en juridische gevechten. En onthoud: de bezitter is aansprakelijk, niet altijd de eigenaar.