Onterechte weigering van een WW-uitkering na ontslag met wederzijds goedvinden: ARAG
Een ontslag met wederzijds goedvinden voelt vaak als een nette oplossing. Je tekent de vaststellingsovereenkomst (VSO), krijgt een mooie transitievergoeding en gaat rustig op zoek naar een nieuwe baan.
Tot het moment dat het UWV belt: je WW-uitkering is geweigerd. Of erger, je krijgt een boete omdat je ‘verwijtbaar werkloos’ bent geworden.
Waarom gebeurt dit en hoe los je het op? Vooral met de juiste juridische hulp vanuit je rechtsbijstandverzekering, zoals DAS of ARAG, kom je hier sterker uit.
Wat is een vaststellingsovereenkomst?
Een vaststellingsovereenkomst (VSO) is een contract tussen jou en je werkgever waarin je samen afspraken maakt over het einde van je dienstverband.
Het is een alternatief voor een formele ontslagprocedure via het UWV of de kantonrechter. In plaats van een lang traject met onzekerheid, bepaal je samen de voorwaarden. Denk aan je einddatum, de hoogte van je transitievergoeding en afspraken over je contractverbod (concurrentiebeding). De VSO is in principe vrijwillig.
Jij hoeft niet akkoord te gaan. Als werkgever en werknemer het eens zijn, ondertekenen beide partijen het document.
Vanaf dat moment is de overeenkomst bindend. Het is dus essentieel dat je de inhoud goed begrijpt voordat je je handtekening zet.
Een verkeerd geformuleerde clausule kan je later duur komen te staan bij het aanvragen van een WW-uitkering.
Wat staat er in een vaststellingsovereenkomst?
Een standaard VSO bevat een aantal cruciale elementen. Allereerst de beëindigingsdatum: je dienstverband eindigt op een afgesproken dag.
Daarnaast de transitievergoeding; dit is wettelijk geregeld, maar je kunt hierover onderhandelen.
Voor een dienstverband van bijvoorbeeld 5 jaar, gaat het al snel om een bedrag van €5.000 tot €7.000, afhankelijk van je salaris. Ook belangrijk zijn de ontbindingsvergoeding (bovenop de transitievergoeding), de opzegtermijn die in acht moet worden genomen, en de afspraken over je relatiebeding of concurrentiebeding. Tot slot staat er meestal een bepaling in over de eindafrekening (vakantiegeld, bonus, onbetaalde uren) en een vrijwaring van wederzijdse claims.
Zorg dat de VSO expliciet vermeldt dat het initiatief voor de beëindiging bij de werkgever lag. Dit is cruciaal voor je WW-recht.
Ben ik verplicht om een vaststellingsovereenkomst te accepteren?
Nee, absoluut niet. Je bent nooit verplicht om een VSO te tekenen.
De werkgever kan je wel onder druk zetten, bijvoorbeeld door te dreigen met een ontslagprocedure via het UWV. Maar een handtekening moet vrijwillig zijn. Als je onder dwang tekent, kan de overeenkomst later worden vernietigd.
Het is verstandig om dit direct te melden bij je rechtsbijstandverzekering. Als je de VSO niet accepteert, kan de werkgever proberen je te ontslaan via de officiële route.
Ze hebben dan een vergunning nodig van het UWV (bij economische redenen) of een ontbinding van de kantonrechter (bij disfunctioneren of verstoorde relatie). Dit traject is voor de werkgever vaak kostbaar en onzeker. Die onzekerheid geeft jou vaak een sterke onderhandelingspositie om de VSO te verbeteren.
Vaststellingsovereenkomst en WW-uitkering
Dit is het gevoeligste punt. Voor recht op WW moet je ‘involontair’ werkloos zijn: je bent je baan verloren zonder dat je dat zelf kunt worden verweten. Een VSO kan hierin veilig zijn, maar alleen als de juiste voorwaarden zijn vervuld.
De belangrijkste valkuil is de reden van beëindiging. In de loonaangiftecodes (die sinds 1 januari 2020 gelden) moet het juiste code worden gebruikt.
- Code 04: Beëindiging met wederzijds goedvinden op initiatief van de werkgever.
- Code 21: Opzegging door werkgever wegens dringende reden (ontslag op staande voet).
Gebeurt dit niet, dan kan het UWV je uitkering weigeren. De juiste code is:
Als in de VSO staat dat jij zelf ontslag neemt (code 01) of als de werkgever per ongeluk code 21 invult, ben je de klos. Het UWV ziet jou dan als verwijtbaar werkloos. Dit betekent een wachtperiode van 3 maanden waarin je geen WW krijgt, of in het ergste geval een volledige weigering. Ook de werkgever kan een boete krijgen van de Belastingdienst voor het opgeven van een onjuiste code.
Vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte
Ben je ziek, dan verandert de situatie drastisch. Tijdens ziekte heeft je werkgever een loondoorbetalingsplicht van 2 jaar (104 weken).
In die periode kun je niet zomaar worden ontslagen. De werkgever heeft toestemming nodig van het UWV om je te ontslaan wegens langdurige ziekte.
Pas na die 104 weken, of als het UWV een loonsanctie oplegt (maximaal 52 weken extra), mag de VSO worden getekend. Teken je een VSO voordat de 104 weken voorbij zijn? Dan loop je een enorm risico.
Je werkgever kan de VSO namelijk aanvechten omdat ze weten dat het UWV de ontslagaanvraag afwijst. Jij bent je baan én je recht op WW kwijt. Bovendien ben je je loon kwijt zodra de VSO ingaat, terwijl je nog ziek bent. Wacht dus altijd tot na de 104 weken loondoorbetaling én de eventuele loonsanctie van het UWV, zeker als je te maken krijgt met een onterechte weigering van een WIA-uitkering.
Wettelijke bedenktermijn van 14 dagen
Goem nieuws: als werknemer heb je een wettelijke bedenktermijn van 14 dagen na het tekenen van de VSO.
Binnen deze twee weken kun je de overeenkomst kosteloos en zonder opgaaf van reden ontbinden. Dit is je ‘herroepingsrecht’. Staat deze termijn niet expliciet in de VSO? Dan geldt automatisch een bedenktermijn van 3 weken.
Gebruik deze tijd slim. Stuur direct een aangetekende brief of e-mail naar je werkgever dat je de overeenkomst herroept.
Schakel in die periode direct juridische hulp in, bijvoorbeeld via de juridische module van je rechtsbijstandverzekering.
Zij kunnen controleren of de VSO juridisch waterdicht is.
Juridische hulp nodig?
Een VSO is maatwerk. De belangen zijn groot: je inkomen, je toekomstige WW-uitkering en een som geld die kan oplopen tot duizenden euro’s.
Probeer dit niet alleen op te lossen. De meeste rechtsbijstandverzekeringen hebben een specifieke module ‘Arbeid & Inkomen’.
- De juiste reden van ontslag (code 04).
- Een reële transitievergoeding.
- De juiste opzegtermijn.
- De aanwezigheid van een WW-proof beding.
Heb je een verzekering bij DAS of ARAG? Dan is de juridische hulp vaak gratis (mits de zaak niet kansloos is). Zij controleren de VSO op:
Als je nog geen verzekering hebt, kun je ook een jurist inschakelen op basis van 'no-cure-no-pay' of een vast tarief (vaak tussen de €500 en €1.500). Dit verdien je snel terug door een betere onderhandelingsuitkomst.
Hoe werkt dit een vaststellingsovereenkomst?
De procedure verloopt meestal volgens een vast stramien. De werkgever komt met het idee, jij gaat akkoord met de intentie om te onderhandelen. Vervolgens wordt er een concept-VSO opgesteld.
Dit is hét moment om in de gaten te houden. De werkgever zal proberen de VSO zo op te stellen dat ze zo min mogelijk betalen en zo min mogelijk risico lopen.
Jij of je juridisch adviseur stuurt een reactie met aanpassingen. Dit heet het 'tegenvoorstel'.
Er volgt een ronde van onderhandelingen. Als jullie eruit zijn, wordt de definitieve VSO getekend. Na de bedenktermijn (of direct als je die overslaat) meld je je aan bij het UWV voor een WW-uitkering. Zorg dat je alle documenten bij de hand hebt.
Heb ik na ondertekening van een vaststellingsovereenkomst recht op een WW-uitkering?
Ja, mits de VSO 'WW-proof' is. De VSO moet voldoen aan de volgende eisen:
- Initiatief werkgever: Het moet duidelijk zijn dat de werkgever het initiatief heeft genomen.
- Geen dringende reden: Er mag geen sprake zijn van een dringende reden (dus geen ontslag op staande voet).
- Opzegtermijn: De opzegtermijn moet in acht worden genomen (tenzij de werknemer hiermee instemt).
Het UWV toetst dit achteraf. Zij hebben de loonaangiftecodes nodig. Als de werkgever code 04 gebruikt, is het meestal goed. Echter, als de VSO een clausule bevat dat jij instemt met beëindiging op een datum die te vroeg is (zonder inachtneming van de opzegtermijn), kan het UWV dit zien als een ‘wilsbesluit’ van jou. Dat is riskant. Laat dit nakijken.
Is het verstandig akkoord te gaan met een vaststellingsovereenkomst als ik ziek ben?
Over het algemeen: nee. Zolang je nog recht hebt op loon doorbetaling (de eerste 104 weken), is het vaak slimmer om ziek te blijven en je loon te incasseren.
Teken je toch, dan eindigt je loon en je recht op ziekengeld direct. Je valt dan terug op een eventuele WW-uitkering, maar die is vaak lager dan je loon en bovendien krijg je die pas als je weer arbeidsgeschikt bent. Wacht tot na de 104 weken.
Als het UWV besluit om een loonsanctie op te leggen (52 weken extra), dan mag de werkgever je in die periode niet ontslaan. Pas als die periode voorbij is, is een VSO een veilige optie, ook bij een onterechte weigering van een ontslagvergunning.
Verwijtbaar werkloos?
Dit is de nachtmerrie van elke WW-aanvrager. Verwijtbaar werkloos betekent dat jij zelf schuld hebt aan je werkloosheid. Voorbeelden zijn: zelf ontslag nemen, weigeren om te werken, of ernstig verwijtbaar gedrag. Bij een onterecht stopzetten van een WW-uitkering is juridische hulp vaak noodzakelijk.
Een VSO met de verkeerde insteek kan leiden tot verwijtbaarheid. Als je bijvoorbeeld instemt met een beëindiging zonder dat de werkgever een dringende reden heeft, maar de VSO is opgesteld alsof jij wilt vertrekken, dan kan het UWV oordelen dat je zelf hebt gekozen voor werkloosheid.
Dan volgt een wachtperiode van 13 weken (3 maanden) waarin je niets krijgt. Om dit te voorkomen, moet de VSO ondubbelzinnig laten zien dat de werkgever wil opzeggen.
Juiste codes gebruiken
De loonaangifte bepaalt je WW-recht. Sinds 2020 gebruiken werkgevers nieuwe codes.
Voor een VSO is code 04 de gouden standaard. Code 04: Beëindiging met wederzijds goedvinden op initiatief werkgever. Code 21: Opzegging door werkgever om dringende reden. Als de werkgever per ongeluk code 21 invult, terwijl er geen sprake is van diefstal of andere dringende reden, loop je het risico dat het UWV je uitkering weigert.
De werkgever riskeert een boete van de Belastingdienst. Controleer dus altijd de loonaangiftecode die in de VSO wordt genoemd of vraag ernaar bij de loonadministratie.