Onenigheid over de waarde van aandelen bij een exit-regeling: DAS voor MKB

Simon Netten

Verzekeringsspecialist & Juridisch Adviseur

Een conflict over de exit-regeling van een aandeelhouder: het is een nachtmerrie voor elke ondernemer. Je zit met een medeaandeelhouder die het niet eens is met de boekwaarde, de Belastingdienst kijkt mee en voor je het weet ben je zoet met een juridische procedure die je tijd en geld kost.

Zoiets overkomt niet alleen de grote jongens, maar juist ook het MKB.

In een recente zaak bij Rechtbank Zeeland-West-Brabant draaide het om de vraag: wat zijn die aandelen nu eigenlijk waard?

Onenigheid met medeaandeelhouder verlaagt waarde aandelen

Stel je voor: je bent DGA en hebt 49% van de aandelen in een BV. Je medeaandeelhouder heeft de meerderheid met 51%.

Jullie runnen een restaurant, maar in 2013 verkopen jullie de boel. Later, in 2018, wordt de BV ontbonden.

Dan volgt de klap: de Belastingdienst stuurt een navorderingsaanslag IB 2018, omdat ze van mening zijn dat je inkomen uit aanmerkelijk belang hebt genoten. Zij gaan uit van een flinke waarde van je aandelen. Jij bent het daar pertinent mee oneens. Het conflict escaleert.

De rechter moet eraan te pas komen. Het lastige? De BV was al ontbonden en uit de handelsregisterinschrijving geschrapt.

Jij als DGA had geen inzage meer in de financiële stukken, want die waren al lang en breed bij de curator of je ex-partner. De rechter oordeelde op 22 juli 2024 dat de waarde van de aandelen op nihil moet worden gesteld. Reden? Gebrek aan transparantie en het ontbreken van financiële data om een fatsoenlijke waardering op te baseren. De navorderingsaanslag werd vernietigd. Ditvonnis laat zien hoe cruciaal het is om je zaakjes op orde te hebben voordat een conflict escaleert.

De exit-regeling in de aandeelhoudersovereenkomst; een onderwerp dat (bewust) vermeden wordt, maar o zo belangrijk is

Het gebeurt te vaak in het MKB: de aandeelhoudersovereenkomst is er wel, maar de exit-regeling is een slap aftreksel of gewoonweg niet uitgewerkt.

Partijen schuiven dit onderwerp het liefst voor zich uit. Het voelt ongemakkelijk om afspraken te maken over wat er gebeurt als iemand wil stoppen of moet vertrekken. Toch is dit het onderdeel dat juridische procedures voorkomt. Als je niets regelt, ontstaat er een impasse.

De een wil verkopen, de ander kan of wil niet kopen, en de waardering blijft een punt van discussie. Een goede exit-regeling beschrijft niet alleen hoe de aandelen worden gewaardeerd, maar ook hoe het proces verloopt.

Wie mag er eerst kopen? Tegen welke prijs? Wat gebeurt er als er geen overeenstemming is?

Mitchell van den Barselaar

Door dit schriftelijk vast te leggen, voorkom je dat je later voor de rechter moet bewijzen wat de waarde van je aandelen is. In de zaak van het restaurant was de waardering onduidelijk, met een procedure en een waardering op nihil als gevolg. Zonde van de tijd en energie die je in je bedrijf steekt.

Je bent als ondernemer vaak met je handen vol aan de dagelijkse operatie. Toch is het slim om af en toe stil te staan bij scenario’s die je liever vermijdt.

Mitchell van den Barselaar, expert op het gebied van geschillen in het MKB, benadrukt dat voorkomen beter is dan genezen. Zorg dat je weet wat er in je aandeelhoudersovereenkomst staat en hoe de exit-regeling is vormgegeven. Als je weet dat een conflict over de waarde van aandelen zo kan escaleren, is het logisch om hier aandacht aan te besteden voordat er iets misgaat.

Een goede exit-regeling is als een veiligheidsnet. Je hoopt het nooit nodig te hebben, maar als het zover is, ben je blij dat het er is.

Uitstoting van een aandeelhouder onder de nieuwe geschillenregeling

Vooral als je te maken krijgt met een medeaandeelhouder die het niet eens is met de plannen of als de Belastingdienst opeens om de hoek komt kijken. Door vooraf duidelijke afspraken te maken, voorkom je dat je later in een juridisch moeras terechtkomt.

Soms loopt het zo hoog op dat je elkaar niet meer wilt zien.

Onder de huidige geschillenregeling is het mogelijk om een aandeelhouder uit te stoten. Dit betekent dat de meerderheidsaandeelhouder de minderheidsaandeelhouder kan verplichten zijn aandelen te verkopen. Dit is een zwaar middel, maar het kan nodig zijn om de voortgang van de onderneming te waarborgen. De procedure is strikt en vereist een juridische onderbouwing.

De rechter toetst of er sprake is van een ‘redelijk belang’. De uitstoting moet wel zijn voorzien in de aandeelhoudersovereenkomst.

Schuldenverplaatsing: Kan een bestuurder zomaar schulden achterlaten?

Zonder goede afspraken hierover, loop je vast. In de praktijk zien we dat ondernemers dit onderwerp liever vermijden, net als bij onenigheid over de opzegtermijn van een zakelijk contract, maar dat betaalt zich later dubbel en dwars uit.

Zorg dat je weet hoe de vork in de steel zit. Een uitstoting kan ook fiscale gevolgen hebben, zoals een eventuele boete of heffing over de verkoopopbrengst. Laat je hierover informeren door een specialist.

Een ander veelvoorkomend conflict draait om schulden. Kan een bestuurder zomaar schulden achterlaten bij de BV?

Het antwoord is: nee, niet zonder meer. Een bestuurder heeft een zorgplicht. Als je schulden verplaatst of de boel leeghaalt voordat de BV wordt ontbonden, loop je risico op aansprakelijkheid.

Wanneer alle plannen in rook opgaan: lessen voor evenementenorganisatoren

De curator of een achterblijvende aandeelhouder kan hierover procedures starten. In de praktijk zie je dat dit soort constructies vooral voorkomt bij bedrijven die financieel in de knel zitten.

De Belastingdienst en andere schuldeisers laten dit niet zomaar passeren. Een goede exit-regeling kan ook hier helpen.

Spreek af hoe schulden worden verdeeld en wie verantwoordelijk is voor welke verplichtingen, zoals bij onenigheid over de verdeling van de kosten voor een gezamenlijk pand.

Zo voorkom je dat je later wordt aangesproken op schulden die je niet had voorzien. Evenementenorganisatoren weten als geen ander dat plannen soms in rook opgaan. Een festival dat niet doorgaat, een leverancier die failliet gaat, of een medeaandeelhouder die opeens wil stoppen. In de sector zie je regelmatig dat de aandeelhoudersovereenkomst niet op orde is. Het gevolg?

Ruzie over wie wat moet betalen en hoe de aandelen worden gewaardeerd. Een exit-regeling kan hier echt helpen.

Valegis Advocaten , gevestigd in Den Haag, is hét advocatenkantoor voor bedrijven, instellingen en ondernemende particulieren.

Zorg dat je afspraken maakt over wat er gebeurt als de bv wordt ontbonden of als een van de aandeelhouders wil stoppen.

Neem op hoe de waardering plaatsvindt, wie mag kopen en tegen welke prijs. Voorkom dat je later met lege handen staat of dat je een juridische procedure moet starten om je geld terug te krijgen. Een goede voorbereiding is het halve werk.

Als je te maken krijgt met een conflict over aandelen of exit-regelingen, is het slim om je te laten bijstaan door een specialist. Valegis Advocaten in Den Haag is een kantoor dat zich richt op het MKB en ondernemers.

Zij weten precies hoe ze juridische procedures moeten aanpakken en kunnen je helpen bij het opstellen van goede aandeelhoudersovereenkomsten. Zo ben je verzekerd van juridische hulp op maat. Maar het beste advies blijft: voorkomen is beter dan genezen.

Zorg dat je weet wat er in je polisvoorwaarden en aandeelhoudersovereenkomst staat.

Neem de tijd om een exit-regeling op maat te maken. Zo voorkom je dat je later voor verrassingen komt te staan en houd je tijd over voor wat echt telt: je bedrijf.

Praktische tips om juridische ellende te voorkomen

• Leg alles schriftelijk vast: Zorg dat je exit-regeling duidelijk is opgenomen in de aandeelhoudersovereenkomst. Geen mondelinge afspraken, maar concrete teksten.
• Neem bad-leaver clausules op: Als een aandeelhouder het bedrijf verlaat door eigen schuld of ongewenst gedrag, kan de verkoopprijs worden vastgesteld op € 1,-. Dit voorkomt dat je moet betalen voor problemen die je niet hebt veroorzaakt.
• Zorg voor transparantie: Deel tijdig financiële informatie met elkaar. Zo voorkom je discussies over de waarde van aandelen.
• Laat je informeren: Schakel juridische hulp in bij twijfel. Een specialist kan je helpen bij het opstellen van de juiste clausules.
• Houd rekening met de Belastingdienst: Fiscale regels rond aanmerkelijk belang en liquidatie van bv’s zijn complex. Zorg dat je weet wat de gevolgen zijn voor jouw situatie.

Conclusie: voorkom onenigheid met een goede exit-regeling

Een conflict over de waarde van aandelen kan flink uit de hand lopen, vergelijkbaar met onenigheid over de hoogte van de afkoopsom van een woekerpolis. De rechter stelde de waarde op nihil omdat er geen inzage was in de financiën.

Een dure les voor de betrokkenen. Voorkom dit soort problemen door een goede exit-regeling op te nemen in je aandeelhoudersovereenkomst.

Neem bad-leaver clausules op, zorg voor transparantie en schakel juridische hulp in als dat nodig is. Zo blijf je zelf de regie houden en voorkom je dat je later voor de rechter moet bewijzen wat je aandelen waard zijn.